Seneweb.com Accueil |   Gerer ce blog   
Les noms sénégalais: leur origine et leur signification 
Créez votre propre blog gratuitement! 

Antoine DE SAINT-EXUPÉRY: LE PETIT PRINCE PARLE WOLOF

Posté par: Tamsir Anne| Vendredi 13 avril, 2018 18:04  | Consulté 637 fois  |  1 Réactions  |   
Chers lecteurs, ci-aprés la traduction en wolof du Petit prince d'Antoine de Saint-Exupéry, livre le plus et le plus traduit de la littérature universelle. Ce travail achevé depuis plus de trois ans n'a malheureusement pas encore pu être imprimé... 

 

 

 

Antoine de Saint-Exupéry  Ndoomi Buur si

 

 

 titre_skal_1

Traduit en Wolof par Dr. Tamsir ANNE

 

 

 

Tudee naa ko Leon Werth

Yeen xale yi, na ngeen ma baal, ndax teere bii ki ma ko tuddee du xale, mag la. Wante am naa lay: benn, kookooy sama xarit bi ma gën a fonkk ci àddina. Ñaar, mag la gaa, wante lépp la mën a jëli, ba ci nettali-xale sax. Ñett, waa jooju Faraas la dëkk te jamono jii ndeysaan dafa mar, xiif, moo tax ma bëgg koo dëfal tuuti.
Su lay yooyu yépp nag doyul, kon may naa teere bi xale ba waa jooju masoon a doon , ndax mag ñi ngeen di gis doonoon nañu ay xale, wante ñi ciy fàtteliku loolu ñu neew lañu.

Kon ma jubbanti wax ji.
Tuddee naa teere bi Leon Werth
Ca ba mu nekkee xale bu góor bu ndaw.

 

 

I

Ba ma nekkee xale bu tollu ci juróom-benni at, dama masoon a gis benn bés nataal bu yeeme ci benn teere bu doon nettali lu jëm ci "àll-bu-xonq bi" bu tuddoon "Ay nettali yu dëggu yu ñu dund". Nataalu benn yeew la woon bu doon wànn benn rábbu-àll. Sotti nataal baa ngi nii:

image1

ci teere bi dañu cee bindoon ne "yeew yi suñu fàddee dañuy warax du nu sàqarmi: su ko defee dootuñu mëna yëngu, dañuy tëdd juróom-benni weer di ko nellaw ngir li ñu wànn rees“.

Ma jógge fa topp di xalaat lu bari ci xew-xew yi ci àll bi. Man tamit ma nataal ak sama karayoη
-kulóor sama nataal bu njëkk. Sama nataal boobu ni la meloon:

image2

Ma won sama nataal bi ay mag, laaj leen ndax ragaluñu ko? Ñu toontu ne: lan lañu war a ragal ci ab "mbaxana"?
Ma ne leen nataaluma mbaxana de. Yeew buy wànn ñay di ko reesal laa nataal. Ma nataalaatal leen biir yeew bi, ndax ñu mën a jëli li ma leen wax noonu. Mag ñi noonu la ñu mel: fokk nga leen di leeral lépp. Bii moo doon sama ñareelu nataal:

image3

Ñoom nu far digal ma ne naa bàyyi nataal yeew yu tëjjook yu ubbeeku te jeem a toppatoo lu jëm ci xam-xami cosaan, xayma, xàmmeefi-sàrti baat, ak nataalu-suuf-si. Noonu laa mujj a bàyyee ca ba may am juróom-benni at sama mébetu dooni bés nataalkat bu narkoon a mucc-ayib.
Sama ñaari nataal yooyu, bu njëkk beek bu mujj bi, noonu ñu leen soofale woon, looloo ma xàddiloo. Mag ñi moom du ñu nànd dara, te dafa sonnale ci xale nga di leen leeral lépp saa su nekk ci lu nekk.
Noonu laa mujj a tànn beneen mece, jàng dawal awiyoη. Fu nekk ci àddina bi naawal na fa awiyoη. Natalu-suuf si nag, dëgg la gaa, amal na ma njëriñ lool foofu. Su may xelmati béreb rekk di xàmmee fan la, Siin mbaa Arisonaa. Am na njëriñ lool, rawatina soo reere guddi. Ba ma juddoo ba léegi taseek naa nit ñu bari ñu am xel. Dund naa ak mag ñu bari. Seetlu naa leen it bu baax, wante loolu soppiwul, gën a rafetal sama xalaat ci ñoom.
Su ma tasewaan ak ku ma niru ku yemb, da ma ko daan seetlu won ko sama nataal bu njëkk bi ma dencoon. Lépp ngir bëgg a xam, ndax nànd na. Wante amu ci kenn ku ma newul „lii mbaxana la“. Man nag du ma ko wax waxi yeew ak àll-yu-xonq mbaa ay bidiw. Damay wàcc ba tollook moom di ko wax waxi kàrt ak golf, politik mbaa ay karawaat. Su ko defe mag moomu da daan bég ci lu mu dajeek ku ni mel, ku yembee noonu.

II

Noonu la nekkee woon ak sama weetaay, amuma kenn ku ma mën a waxal dëggantaan ba bés bi ma paane ci biir deseeru Sahara bi, booba ak léegi juróom-benni at la. Dafa am lu tojoon ci moëtër bi. Ndegam nag aduma woon ak mekanise mbaa maa yobbale kenn, may waaj, lu naroon a jafe nag, jeem koo defarat man doηη. Sama bàkkan bii ci loolu la teggu woon. Li ma dese woon ci nduxum-naan weesuwuloon àppu juróom-ñetti fan. Ngoon gu njëkk gi ci suuf si laa fanaan, fenn fu nit dëkk jegewuma ci lu ëpp juniy juniy kilometaar. Kon maa gënoon weet ku gaalam suux digg-géej, mu ne cunduη moom doηη jafandu cib tëmbal.
Xalaat leen kon mbetteel gi am ba bët di set, am senn mbaat su sew, su xoromu sax su ma yee naan ma:
- Doo ma nataalal xar, su la neexe?
- Man ne „Han“!
- Nataalal ma xar...
Ma ne bëreet ne ku dënnu fàdd, toxoñ samay gët, xoolaat bu baax, daldi gis as xale su ngóor su doy waar sax su ne ma jàkk di ma niir! Nataal bii ma ko nataal ca gànnaaw ga mooy bi ko gëna indi, wante bir na me sama nataal boobu xaajul jege kemtaan gi mu doon roy. Du samag sàggan nag, ndax mag ñee ma xàddiloo woon ca ba may tollu ci juróom-benni at, ma dumooyu mecce nataalkat bi doonoon sama mébet jamono jooja: samam njàng ci fànn woowu rombuloon nataal ay yeew yu tijjiku ak yu tëju. May xool njuuma li, sama gët yi ne xujj ndax waari. Bu leen fàtte ne benn dëkk dànduloon fa ma newoon. Te itam sama ngóor si niruwuloon ko reer, ku sonn ba dóg, ku xiif, mar, mbaa tiit bay bëgg a dee! Niruwuloon benn yoon xale bu reer ci digg deseer bi, ci ajag-jag gii. Ba sama fit wi dellusee, ma mën a wax ak moom laa ne ko:
- Waay...looy def fii?
Mu baamtuwaatal ma ndànk, mel ni loolu lu ko ñor la lóol:
- Ey waay, nataalal ma xar...
Ndeke soo waaroo doo sañ a bañ. Ak li ma mbir mi jommal lépp, béreb bi mu ma fekk xàndu fenn fu nit ëkk, sama bakkan nekk ci xottu-gerte, noonu laa gennee sama poos ab keyit akub xalima.
Wante foofu ma fàttelikuwaat ne nataalu-suuf, cosaan, xayma, xàmmeefi-sàrti-baat la gënoon a mokkal, ma xaw a mer ne ngóor si mënu maa nataal. Mu ne ma: loolu du ci dara nataalal ma xar. Ndegam masuma woon na nataal xar nag, ma nataalal ko benn ci ñaari nataal yooyu kese ma mënoon. Nataalu yeew bu tëju bi.
Ma gënatee waaru ba ma ngóor si ne tónneet:
• Déedéet! Déedéet! Bëgguma nataalu ñay bu nekk ci biiru yeew. Yeew wóorul te ñay daa rëy ëpp. Fama dëkk dafa xat lool. Xar laa bëgg,nataalal ma xar.
Ma daldi joos:

image4

Mu xool ko xoolaat ko bu baax ne:
- Déedeet! xar mii dafa wopp lool! Nataalal ma beneen.
Ma joosati:

image5

Sama waa ji muuñ, deey ma ndànk ne:
- xam nga ne lii du xar kuy la. Dafa am ay béjjen...
Ma rëddaat samab nataal boobee:

image6

Mu làηkati ne:
- Bii dafa màggat...buy dund lu yàgg laa bëgg.
Mbir mi bugg maa sóof te fekk maa ngi yàkkamtee jublu ci wàccee sama motëër bi, ma karaas-karaasal ko nataal bii:

image7

Ne ko:
- lii kees gi la. Xar mi nga bëgg, mu ngi ci biir.
Ma gënatee am mbeteel ba ma gise xar-kanamu sama àttekat si di leer mu ne:
- Waaw kañ....bu mel ni nag laa bëggoon! Defe nga ni xar mii dina soxla ñax mu bari?
- Lu tax?
- Fi ma dëkk daa xat lool..
- dina war a doy de...xar mu ndawa-ndaw laa la jox.
Mu daldi sëgg ci nataal bi:
- Ndawul noonu kat..Xoolal! Nellaw na...
Ci anam yooyu laa xamanteek ndoomi-buur si.

Bii mooy nataal bi ko gën a indi bi ma ko nataal ca gànnaaw ga:

image8

 

 

Li ci topp a ngi ñëw...

 

Email: tamsir.anne@wolof-online.com

http://www.wolof-online.com

 L'auteur  Tamsir Anne
Une faute d'orthographe, une erreur á signaler ? Une précision á apporter ? Ecrivez moi avec votre info ou votre correction et en indiquant l'url du texte.
Commentaires: (1)  Certains commentaires sont en cours de validation...
 Ajouter mon commentaire    Afficher les commentaires
Aidez-nous à modérer les commentaires en nous signalant les insultes. Merci de votre collaboration.
Anonyme il y a 6 jours (19:27 PM) 0 FansN°:1
Bravo vieux frère. Il faut imprimer. kalaama wolof bi amna solo

Ajouter un commentaire

 
 
Tamsir Anne
Blog crée le 04/10/2017 Visité 16081 fois 5 Articles 28 Commentaires 0 Abonnés

Posts recents
Antoine DE SAINT-EXUPÉRY: LE PETIT PRINCE PARLE WOLOF
Antoine DE SAINT-EXUPÉRY: LE PETIT PRINCE PARLE WOLOF
Senegaal ak bés bi UNESCO jàgleel làkki-ndey yi...
Sàrti ndaali-Maali
Les noms sénégalais: leur origine et leur signification...
Commentaires recents
Les plus populaires
Les noms sénégalais: leur origine et leur signification...
Antoine DE SAINT-EXUPÉRY: LE PETIT PRINCE PARLE WOLOF
Antoine DE SAINT-EXUPÉRY: LE PETIT PRINCE PARLE WOLOF
Sàrti ndaali-Maali
Senegaal ak bés bi UNESCO jàgleel làkki-ndey yi...